لوگوی سایت دکتر پریسا حمامی
۹ دقیقه
قوز قرنیه

قوز قرنیه چیست و چه علائم و عوارضی به همراه دارد؟

آنچه می خوانید...

قرنیه چشم از مهم ترین بخش های چشم محسوب می شود و قوز قرنیه از تغییر حالت قرنیه تبدیل شدن آن به شکل مخروطی، ناشی می شود. با ابتلا به قوز قرنیه و مشاهده علائم این بیماری، بایستی در سریع ترین زمان ممکن به متخصص چشم مراجعه شود. در غیر این صورت، پیشرفت قوز قرنیه منجر به عوارض غیر قابل برگشتی خواهد و در برخی موارد باعث کوری می شود. در این مقاله قصد داریم با معرفی کامل قوز قرنیه و مراحل پیشرفت آن، به مهم ترین علائم و عوارض ناشی از این بیماری بپردازیم. برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه روش های تشخیص و درمان بیماری قوز قرنیه تا پایان مطلب با ما همراه باشید.

 

قوز قرنیه چیست؟

قوز قرنیه در اصلاح علمی و پزشکی با نام کراتوکونوس (keratoconus) شناخته می شود. قرنیه چشم یکی از مهم ترین بخش های چشم است که شکل گنبدی و سطح شفافی دارد. قرنیه به عنوان یک لنز خارجی شفاف جلوی چشم عمل می کند. با ابتلا شدن به بیماری قوز قرنیه، این سطح گنبدی شکل با گذشت زمان نازک تر می شود و شکل آن نیز به فرم مخروطی تغییر حالت می دهد. این تغییر حالت به این دلیل است که نازک شدن قرنیه باعث از دست رفتن مقاومت کافی آن می شود و در نهایت توانایی حفظ شکل گردی و کروی خود را از دست می دهد. شکل مخروطی قرنیه به سمت بیرون چشم خواهد بود که به این شرایط چشم قوز قرنیه می گویند.

قوز قرنیه
قوز قرنیه

دلایل ابتلا به قوز قرنیه

بنا به تحقیقات انجام شده، افرادی که به قوز قرنیه مبتلا می شوند معمولاً در سنین 10 تا 25 سالگی قرار دارند. قوز قرنیه در طی حدود 10 سال یا بیشتر به صورت تدریجی پیشرفت می کند. باید خاطر نشان شد که تاکنون علت دقیق و مشخصی برای ابتلا به بیماری قوز قرنیه توسط دانشمندان یافت نشده است. ولی عواملی هستند که می توانند باعث افزایش ابتلا به قوز قرنیه باشند. از جمله این عوامل عبارتند از:

  • افرادی که در بین اعضای خانواده، سابقه ابتلا به قوز قرنیه وجود داشته باشد، بایستی به صورت سالانه معاینه های چشم پزشکی دقیق و منظمی داشته باشند.
  • زمان ابتلا به قوز قرنیه از دوران نوجوانی آغاز می شود و تا 30 سالگی علائم خود را نشان می دهد. در موارد بسیار نادر، قوز قرنیه در 40 سالگی عارض می شود.
  • افرادی که به برخی از بیماری های سیستمیک مانند سندروم داون، سندروم اهلرز دانلوس و تورم رنگدانه ای شبکیه چشم مبتلا هستند، احتمال ابتلا به قوز قرنیه بیشتر است.
  • تماس دست با چشم و مالیدن چشم ها با فشار بالا و به طور مداوم می تواند عاملی برای ابتلا به قوز قرنیه باشد.

 

شایع ترین علائم ابتلا به قوز قرنیه

از آن جایی که بیماری قوز قرنیه دارای مراحل مختلفی است، علائم بیماری نیز در هر یک از این مراحل متفاوت خواهد بود. در مراحل اولیه و شروع بیماری قوز قرنیه، علائم قابل توجهی از خود بروز نمی دهد و در اغلب موارد نیز بدون علامت است. با پیشرفت بیماری، نشانه های آن نیز نمایان می شوند. از جمله شایع ترین علائم ابتلا به قوز قرنیه عبارتند از:

  • مشاهده چندین تصویر توسط یک چشم
  • کاهش یافتن توانایی دید
  • تاری دید
  • اصلاح نشدن ضعف بینایی به کمک عینک
  • ایجاد مشکل در درک بینایی
  • وضوح ندیدن منابع نوری مانند لامپ و خط دار دیده شدن اطراف آن
  • ایجاد اختلاف قدرت بینایی بین دو چشم
  • احساس ناراحتی در هنگام نگاه کردن به نور
  • خسته شدن چشم ها برای مطالعه یا خواندن متنی واضح
  • کاهش بینایی به هنگام شب
  • حساسیت داشتن به نور
  • ایجاد خارش در چشم ها

 

مراحل پیشرفت قوز قرنیه

مراحل پیشرفت قوز قرنیه بسته به شدت و سن ابتلا به بیماری می تواند متفاوت باشد. پیشرفت این بیماری در سنین نوجوانی سرعت بالایی دارد و خیلی سریع بیمار درگیر علائم و عوارض ناشی از قوز قرنیه می شود. در موارد نادر که در 40 سالگی بروز پیدا می کند، ممکن است پس از بروز، بیماری به همان شکل و بدون پیشرفت باقی بماند. در ادامه مطلب به بررسی مراحل پیشرفت قوز قرنیه می پردازیم.

 

مرحله اول قوز قرنیه با علائم اولیه

در این مرحله از بیماری گاهی اوقات هیچ نوع علائمی مشاهده نمی شود؛ یا در صورت وجود علائم، بسیار خفیف و جزئی خواهد بود. به طوری که قوز شدن قرنیه تاثیر بسیار کمی در قدرت بینایی می گذارد و انحنا و پیچیدگی کمی مشاهده می شود.

 

مرحله دوم قوز قرنیه با علائم متوسط

در این مرحله از بیماری، علائم به تدریج بروز پیدا می کنند و فرد ضعیف شدن بینایی را احساس می کند. در مرحله متوسط قوزقرنیه، استفاده از عینک توصیه نمی شود و اغلب از لنزهای تماسی برای ارتقاء و بهبود بینایی استفاده می کنند.

 

مرحله سوم قوز قرنیه با علائم پیشرفته

با رسیدن به مرحله سوم از قوز قرنیه، زخم کوچکی در قرنیه ایجاد می شود و علائم بیماری، پیشرفت محسوسی خواهند داشت. زخم ایجاد شده در قرنیه منجر به عوارضی همچون تاری دید، ضعیف تر شدن بینایی و احتمال ابتلای بیمار به عارضه های آستیگماتیسم و نزدیک بینی می شود.

 

مرحله چهارم قوز قرنیه با علائم حاد

در این مرحله از بیماری، ضخامت قرنیه به نازک ترین میزان خود می رسد و زخم ایجاد شده در قرنیه نیز بزرگتر یا عمیق تر می شود. بیمارانی که مرحله حاد از قوز قرنیه را تجربه می کنند، برای درمان اغلب از روش پیوند قرنیه استفاده می کنند.

قوز قرنیه
قوز قرنیه

عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به قوز قرنیه

همان طور که پیش تر گفته شد، علت اصلی ابتلا به قوز قرنیه ناشناخته است. ولی افرادی که در شرایط خاصی هستند بیشتر از باقی افراد به بیماری قوز قرنیه مبتلا می شوند. از جمله عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به قوز قرنیه عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی
  • تورم مزمن در چشم
  • مالش شدید و مداوم چشم
  • سرعت بالای پیشرفت بیماری در سنین نوجوانی

 

عوارض ناشی از ابتلا به قوز قرنیه

بسته به شرایط بیمار، سرعت پیشرفت بیماری قوز قرنیه می تواند متفاوت باشد. مواردی وجود دارند که در آن ها، قرنیه با سرعت بالایی متورم می شود و به دنبال آن زخم قرنیه و کاهش شدید بینایی در آن ها عارض می شود. بروز این علائم به دلیل پارگی یکی از لایه های مهم داخلی قرنیه و وارد شدن مایعات به قرنیه ناشی می شود. در چنین مواردی، تورم و التهاب ایجاد شده در قرنیه خود به خود از بین می رود و مهم ترین عوارضی که بر جای می گذارد، کاهش شدید بینایی خواهد بود.

در مواردی که بیماری قوز قرنیه در مرحله پیشرفته قرار دارد، زخم قرنیه ایجاد می کند. این زخم در برآمده ترین نقطه قوز یا همان مخروطی شکل قرنیه به وجود می آید که عوارض و مشکلات بینایی را شدیدتر می کند. در چنین مواردی، پیوند قرنیه می تواند از حادتر شدن مشکلات بینایی جلوگیری کند.

 

روش های تشخیص بیماری قوز قرنیه

بیمار با مشاهده اولین علائم بیماری مانند کاهش بینایی و تاری دید، به پزشک متخصص چشم مراجعه می کند. در ابتدا، پزشک شرح کاملی از حال بیمار می گیرد و سوالاتی در زمینه ابتلا به بیماری های مختلف چشمی در بین اعضای خانواده بیمار می پرسد. معاینات اولیه بینایی سنجی از رایج ترین روش های تست بینایی است. در ادامه، برای بررسی های بیشتر از تست های مختلف بینایی استفاده می کند که هر یک از این تست ها به وسیله دستگاه ها و تجهیزات چشم پزشکی انجام می شوند. از جمله تست ها و روش های تشخیص بیماری قوز قرنیه عبارتند از:

  • ارزیابی مشکلات بینایی و عیوب انکساری چشم
  • بررسی ساختار و شکل قرنیه با استفاده از اسلیت لامپ
  • بررسی شکل اولیه قرنیه به کمک کراتومتری
  • استفاده از روش های تصویر برداری توموگرافی و توپوگرافی با هدف اندازه گیری دقیق ضخامت قرنیه
قوز قرنیه
قوز قرنیه

روش های درمان بیماری قوز قرنیه

ارزیابی دقیق نتایج تشخیصی و سنجش کامل چشم و ارقام به دست آمده از دستگاه های مخصوص تست چشم، میزان پیشرفت بیماری قوز قرنیه یا همان میزان نازک تر شدن قرنیه را مشخص می کنند. انتخاب هر روش درمانی براساس شرایط جسمی و سنی بیمار و همچنین میزان نازک شدن قرنیه و برآمدگی مخروطی شکل آن خواهد بود. روش های غیر جراحی و جراحی متعددی برای درمان قوز قرنیه مورد استفاده قرار می گیرند. به طور معمول، چنانچه بیماری در مراحل اولیه و متوسط باشد، از روش های غیر جراحی استفاده می کنند و در صورتی که بیماری در مراحل پیشرفته و حاد باشد، از روش های جراحی استفاده خواهند کرد. در ادامه اشاره کوتاهی به روش های درمان بیماری قوز قرنیه خواهیم داشت.

  • درمان قوز قرنیه با استفاده از عینک یا لنزهای تماسی نرم
  • درمان قوز قرنیه با استفاده از لنزهای تماسی سخت
  • درمان قوز قرنیه با استفاده از لنزهای ترکیبی
  • درمان قوز قرنیه با استفاده از لنزهای اسکرال
  • درمان قوز قرنیه با استفاده از انجام عمل جراحی پیوند قرنیه
  • درمان قوز قرنیه با استفاده از انجام عمل جراحی پیوند لایه ای عمیق قدامی قرنیه (DALK)

 

مراجعه به پزشک

در مطالب بالا به بررسی بیماری قوز قرنیه و عوارض ناشی از آن پرداخته شد. نازک و مخروطی شکل شدن قرنیه را قوز قرنیه می نامند و علائمی همچون تاری دید و کاهش تدریجی بینایی به همراه دارد. در صورت درمان نشدن نیز احتمال کوری نیز وجود دارد. دکتر پریسا حمامی متخصص و جراح چشم، دارای فلوشیپ فوق تخصصی جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم و صورت از دانشگاه ایران، تجربه و دانش کافی در زمینه درمان انواع بیماری های چشم و انجام جراحی های زیبایی چشم دارد. شما برای درمان قوز قرنیه به روش های موثر می توانید با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید و نوبت ویزیت خود را دریافت نمایید.

بهترین جراح پلک

دکتر پریسا حمامی

دکتر پریسا حمامی جراح چشم فوق تخصص جراحی پلک و چشم و حدقه و صورت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.