لوگوی سایت دکتر پریسا حمامی
۱۱ دقیقه

اطلاعاتی جامع درباره تومورهای چشمی

آنچه می خوانید...

تومورهای چشمی تومورهایی هستند که با چشم مرتبط هستند. تومور مجموعه ای از سلول هایی هستند که به طور غیر طبیعی رشد می کنند و می توانند بدخیم (سرطانی) یا خوش خیم (غیر سرطانی) باشند. شایع ترین نوع تومور چشمی، متاستاتیک است. این تومور ثانویه ناشی از سرطان، قسمتی از بدن را فرا می گیرد که به سایر قسمت ها گسترش یافته است و اغلب ناشی از ریه، سینه، روده یا پروستات است. برای اطلاعات بیش تر درباره تومورهای چشمی در این مقاله با ما همراه باشید.

تومورهای چشمی

ملانومای چشمی شایع ترین و نادرترین تومور بزرگسالان است که در چشم ایجاد می شود. گاهی اوقات ملانوم “uveal” یا ملانوم “choroidal” نامیده می شود که از سلول های رنگدانه ای در چشم تشکیل می شود و در سه ناحیه اصلی چشم ایجاد می شود:

  • عنبیه
  • جسم مژگانی 
  • مشیمیه

 این سه ناحیه چشم در مجموع “uvea” را تشکیل می دهند.

بیشتر ملانوم های چشم در مشیمیه رخ می دهد که بین شبکیه و صلبیه قرار دارد. انواع کمتر شایع تومورهای اولیه داخل چشمی شامل لنفوم داخل چشمی، رتینوبلاستوما و همانژیوم هستند. سایر سرطان های نادر چشم شامل ملانوم ملتحمه، کارسینوم پلک و تومور غدد اشکی است.

علائم تومورهای چشمی

خال های چشمی مانند خال های پوست زمانی ایجاد می شوند که سلول های خاصی در یک گروه با هم رشد کنند. ممکن است فرد متوجه لکه قهوه ای غیرطبیعی بر رو و یا در چشم خود شود. این تومورهای خوش خیم که به آن خال گفته می شود معمولاً روی مشیمیه، عنبیه یا ملتحمه چشم ایجاد می شوند.

علائم-تومورهای-چشمی

تومور چشم ممکن است ابتدا به صورت یک نقطه تیره روی عنبیه و قسمت رنگی چشم شما ظاهر شود. اگر لکه ای در چشم خود مشاهده کردید، بهتر است به پزشک خود اطلاع دهید. گاهی اوقات، افرادی که از تومورهای چشمی رنج می برند ممکن است دچار تاری دید شوند و یا از شناورها (سایه قابل مشاهده فیبرهایی که در بینایی ظاهر می شود) شکایت داشته باشند. اکثر مردم هیچ علائمی از تومورهای چشمی ندارند ولی ممکن است در معاینات معمول چشم مشخص شوند.

انواع تومورهای چشمی

تومورهای خوش خیم چشم

تومورهای خوش خیم چشم می توانند روی پلک یا داخل دیواره چشم رشد کنند. به آن ها، خال های مشیمیه گفته می شود. این تومورها ضایعات رنگدانه ای هستند که در داخل چشم یافت می شوند. تومورهای خوش خیم چشم نیز می توانند از رشد غیر طبیعی رگ های خونی داخل یا اطراف چشم ایجاد شوند که همانژیوم نامیده می شود. همانژیوم مشیمیه شایع ترین نوع تومور غیرسرطانی چشم است. علائم می تواند شامل قرمزی یا تغییرات بینایی باشد.

تومورهای بدخیم چشم

انواع مختلفی از سرطان ها می توانند روی چشم تأثیر بگذارند. سرطان های مداری بر روی بافت های اطراف کره چشم (به نام اربیت)، از جمله ماهیچه هایی که کره چشم را حرکت می دهند و اعصاب متصل به کره چشم تأثیر می گذارد. ساختارهای آدنکس شامل پلک ها و غدد اشکی است. سرطان هایی که در این بافت ها ایجاد می شوند، سرطان های آدنکس نامیده می شوند.

ملانوم‌های بدخیم معمولاً از خال‌های ساده تشکیل می‌شوند، به همین دلیل است که باید اغلب آنها را برای تغییرات بررسی کنید. اگر خال در داخل یا نزدیک چشم خود دارید، باید به طور منظم معاینه شود. همه موارد سرطان چشم علائمی ندارند، اما موارد زیر ممکن است وجود داشته باشد:

  • جرقه های نور
  • از دست دادن بینایی
  • اجسام شناور (شناور)
  • مردمک نامنظم
  • گلوکوم

تشخیص زودهنگام سرطان اغلب گزینه های درمانی بیشتری را امکان پذیر می کند. اگرچه همه سرطان های چشم را نمی توان به موقع تشخیص داد، اما برخی از انواع سرطان های چشم علائم قابل توجهی دارند. برنامه ریزی منظم برای معاینه چشم بسیار مهم است، زیرا بسیاری از بیماری های چشمی علائمی ندارند.

اگر پزشک شما تشخیص دهد که شما در معرض خطر بیشتری برای ملانوم چشم هستید، ممکن است به شما توصیه شود که هر سال یک معاینه چشم انجام دهید – ملانوم چشم اغلب در طول معاینات معمول یافت می شود.

علل تومورهای چشمی

تومورهای خوش خیم چشم

تومور غیرسرطانی و خوش خیم چشم رشدی است که به سایر قسمت های بدن گسترش نمی یابد. انواع مختلفی از رشد خوش خیم چشم وجود دارد که باید از توده های بدخیم چشم افتراق داده شود. بسیاری از این موارد بیشتر با پوست اطراف چشم و پلک مرتبط هستند.

برخی از تومورهای چشمی می‌توانند روی ملتحمه، بافت شفافی که در بالای صلبیه – قسمت سفید چشم – قرار گیرند، ظاهر شوند و برخی در داخل کره چشم هستند و دیدن آنها را برای هر کسی به غیر از یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی دشوار می‌کند.

تومورهای خوش خیم و رشد روی پوست اطراف چشم، پلک و ملتحمه معمولاً در اثر قرار گرفتن در معرض باد و اشعه ماوراء بنفش خورشید ایجاد می شوند.

علل-تومورهای-چشمی
علل تومورهای چشمی

تصور می شود که برخی از رشدهای خوش خیم توسط یک ویروس ایجاد می شوند. برخی دیگر به دلیل تغییر مربوط به افزایش سن ظاهر می شوند. ضایعات یا خال های رنگدانه بزرگ می توانند ژنتیکی یا بخشی از یک سندرم کلی مرتبط با یک مشکل پزشکی باشند.

کک و مک و رشد داخل چشم اغلب یک خال مشیمیه خوش خیم یا هیپرتروفی مادرزادی لایه اپیتلیال رنگدانه شبکیه است که به اختصار CHRPE نیز نامیده می شود. اینها معمولاً فقط تجمع سلولهای رنگدانه ای هستند که تیره تر به نظر می رسند. اگرچه بیشتر آنها خوش خیم هستند، اما احتمال بسیار کمی وجود دارد که خال مشیمیه سرطانی شود. وجود یک یا دو ضایعه CHRPE معمولاً جای نگرانی ندارد. با این حال، ضایعات متعدد CHRPE با افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط است.

تومورهای بدخیم چشم

سرطان در اثر تغییرات (جهش) در DNA درون سلول ها ایجاد می شود. DNA داخل سلول شامل مجموعه ای از دستورالعمل هاست که به سلول می گوید چه وظایفی را انجام دهد و چگونه رشد و تقسیم کند. اشتباهات در دستورالعمل ها می تواند باعث شود که سلول عملکرد طبیعی خود را متوقف کند و به سلول اجازه سرطانی شدن بدهد.

عوامل متعددی می توانند به جهش های ژنی کمک کنند، از جمله جهش های ژنی ارثی و جهش های ژنی که پس از تولد رخ می دهد. ممکن است شما با یک جهش ژنتیکی متولد شوید. برخی از جهش ها می توانند ارثی باشند و از طریق خانواده ها منتقل شوند. این نوع جهش درصد کمی از سرطان ها را تشکیل می دهد.

جهش ژنتیکی

از سوی دیگر، بیشتر جهش های ژنی پس از تولد اتفاق می افتد. بسیاری از مسائل می توانند سبب جهش ژنی شوند از جمله سیگار کشیدن، قرار گرفتن در معرض اشعه، ویروس ها، مواد سرطان زا، چاقی، هورمون ها، التهاب مزمن و عدم ورزش کردن.

سن و نژاد

ملانوم اولیه داخل چشمی عموماً در افراد بالای 50 سال با میانگین سنی تشخیص 55 سال ایجاد می شود. این نوع سرطان چشم در کودکان و افراد بالای 70 سال نادر است.

همچنین در افراد سفیدپوست بیشتر و در سیاه پوستان کمتر دیده می شود. (مردان و زنان به یک اندازه تحت تأثیر ملانوم داخل چشمی قرار می گیرند.)

تاریخچه پزشکی

  • کارسینوم سلول بازال
  • کارسینوم سنگفرشی
  • کارسینوم سباسه
  • ملانوم بدخیم

 همه انواع سرطان پلک هستند. افرادی که دارای رنگدانه های اضافی در چشم یا پوست اطراف چشم، لکه هایی مانند خال در چشم، یا خال های مسطح متعدد که شکل یا رنگ آنها نامنظم است، بیشتردر معرض ابتلا به ملانوم داخل چشمی هستند.

سابقه خانوادگی

ملانوم داخل چشمی نیز گاهی در خانواده ها دیده می شود. معمولاً به دلیل جهش یا تغییر در یک ژن ایجاد می شود. نور خورشید یا برخی مواد شیمیایی ممکن است خطر ایجاد ملانوم داخل چشمی را افزایش دهد.

رتینوبلاستوما نوعی سرطان چشم است که کودکان خردسال را تحت تاثیر قرار می دهد و به دلیل یک جهش ژنتیکی ایجاد می شود.10 این سرطان از شبکیه، بافت حساس به نور پشت چشم شروع می شود. سلول های عصبی شبکیه شروع به رشد و تکثیر می کنند، سپس معمولاً به داخل چشم و احتمالاً به سایر قسمت های بدن پخش می شوند.

اگر هر یک از عوامل خطر مرتبط با ابتلا به سرطان چشم را دارید، باید هر سال برای معاینه کامل به چشم پزشک مراجعه کنید. همچنین حتما با استفاده از عینک آفتابی از چشمان خود در برابر اشعه ماوراء بنفش (UV) محافظت کنید. اگر خال غیرمعمول یا رشد پوست دیگری روی چشم یا اطراف چشم خود مشاهده کردید، با چشم پزشک خود مشورت کنید.

تشخیص تومورهای چشمی

یک اپتومتریست یا چشم پزشک معمولاً می تواند به راحتی تفاوت بین ضایعات بدخیم چشم و ضایعات خوش خیم را زمانی که در اطراف یا در چشم ایجاد می شود، تشخیص دهد. گاهی اوقات یک متخصص پوست نیز بسته به نوع رشد درگیر می شود.

اگر مشکوک تشخیص داده شود، ضایعه بریده یا برداشته می‌شود و برای بررسی خوش‌خیم یا احتمالاً سرطانی بودن آن به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

یک پاتولوژیست تشخیص می دهد که آیا رشد تومور سرطانی است یا خیر و گزارشی را به ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی درمانی ارسال می کند. ضایعات داخل چشم به روش های مختلفی مورد مطالعه قرار می گیرند.

گاهی اوقات، چشم پزشکان سونوگرافی از ضایعه انجام می دهند تا مشخص کنند رشد آن تا چه میزانی است. رشد تومورهای داخل چشم که خوش خیم هستند، معمولاً حاشیه های مشخصی دارند و صاف یا کمی برجسته هستند. ضایعات بدخیم ممکن است شکل نامنظم تری داشته باشند، تغییرات رنگدانه ای داشته باشند و در بالای آن مایع وجود داشته باشد.

سونوگرافی چشم

 پزشک شما به طور کامل چشم های شما را چه در خارج و چه در داخل معاینه می کند. بزرگ شدن رگ های خونی در قسمت بیرونی چشم معمولاً نشانه وجود تومور در داخل چشم شماست. سپس پزشک ممکن است با کمک چشمی غیرمستقیم دوچشمی (BIO) به عمق چشم شما نگاه کند. این ابزار برای دیدن داخل چشم از لنز و نور روشن استفاده می کند. همچنین ممکن است از یک لامپ شکاف برای مشاهده ساختارهای داخلی چشم شما استفاده شود.

سونوگرافی چشم

ممکن است از سونوگرافی چشم برای تولید تصاویری از داخل چشم استفاده شود. مبدل اولتراسوند روی پلک بسته یا نزدیک سطح جلویی چشم شما قرار می گیرد.

توموگرافی انسجام نوری (OCT)

OCT یک تست تصویربرداری است که برای ایجاد تصاویر از داخل چشم شما استفاده می شود.

آنژیوگرافی فلورسین

 برای این روش، یک رنگ فلورسنت به نام فلورسین به بازوی تزریق می شود. رنگ در بدن شما و به رگ های خونی پشت چشم حرکت می کند و به پزشک این اجازه را می دهد تا از آن عکس بگیرد.

بیوپسی با سوزن ظریف

در طول این روش، ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما سلول های تومور را با یک سوزن از چشم شما خارج می کند. سپس می توان سلول ها را زیر میکروسکوپ مطالعه کرد. با این حال، ملانوم چشم تقریباً همیشه بدون بیوپسی قابل تشخیص است، بنابراین معمولاً به این روش نیازی نیست.

اگر سرطان چشم تشخیص داده شود، ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری برای بررسی اینکه آیا سرطان به سایر قسمت‌های بدن سرایت کرده است یا خیر، تجویز می‌شود.

درمان تومورهای چشمی

ضایعات خوش خیم

ضایعات خوش خیم بیرونی چشم را می توان با جراحی برداشت. همچنین پزشکان می توانند با مواد شیمیایی خاص یا سوزاندن برطرف شوند. اگر کک و مک و ضایعات داخل چشم واقعاً خوش خیم باشند، معمولاً آنها را به حال خود رها می کنند تا هر 6 تا 12 ماه یک بار برای هرگونه تغییر احتمالی معاینه شوند.

سرطان چشم

هدف از درمان سرطان چشم، کاهش خطر گسترش و حفظ سلامت و بینایی چشم در صورت امکان است. گزینه های درمانی سرطان چشم به عوامل مختلفی از جمله نوع و مرحله سرطان، عوارض جانبی احتمالی و سلامت کلی بیمار بستگی دارد.

افراد مبتلا به سرطان چشم گاهی با استفاده از رویکرد تیمی چند رشته ای درمان می شوند. با این نوع طرح، ممکن است چندین متخصص وجود داشته باشد که از چندین نوع درمان استفاده می کنند تا شانس نتیجه موفقیت آمیز را به حداکثر برسانند.

نحوه درمان سرطان چشم به تومور و اینکه آیا سرطان به سایر نواحی بدن سرایت کرده است یا خیر بستگی دارد. هدف از درمان حفظ بینایی در صورت امکان است. بسته به تشخیص ، برنامه درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد :

عمل جراحی

جراحی در درمان سرطان چشم رایج است. در طول عمل جراحی، چشم پزشک ممکن است بسته به اندازه و گسترش تومور، قسمت هایی از چشم را بردارد.

برداشتن چشم

در برخی موارد، تنها انتخاب درمان، برداشتن چشم است. درک عمق به دلیل از دست دادن بینایی به خطر می افتد.

پرتو درمانی

پرتودرمانی توسط انکولوژیست های پرتودرمانی برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. پرتودرمانی معمولاً شامل تعداد معینی درمان در یک دوره زمانی معین است.

لیزر درمانی

در لیزر درمانی از لیزر برای کوچک کردن تومورها استفاده می کند. این درمان معمولاً عوارض جانبی کمتری نسبت به جراحی یا پرتودرمانی دارد.

بهترین جراح پلک

دکتر پریسا حمامی

دکتر پریسا حمامی جراح چشم فوق تخصص جراحی پلک و چشم و حدقه و صورت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.